Pochodzenie Jindo
Dokładne pochodzenie rasy Korea Jindo Dog do dziś nie zostało jednoznacznie wyjaśnione. Nie zachowały się dokumenty, które pozwoliłyby wskazać moment pojawienia się tych psów na wyspie Jindo ani dokładnie ustalić, od jakich populacji się wywodzą.
Najczęściej przyjmuje się, że przodkowie Jindo należeli do dawnych populacji psów obecnych na Półwyspie Koreańskim na długo przed powstaniem współczesnych ras. Podobne psy w typie azjatyckiego szpica można było spotkać również w innych regionach Korei, jednak populacja rozwijająca się na wyspie Jindo przez długi czas pozostawała stosunkowo odizolowana od psów napływających z zewnątrz.
Izolacja geograficzna nie oznacza oczywiście, że przez setki lat na wyspę nie trafiały żadne inne psy. Ograniczony kontakt z kontynentem mógł jednak sprzyjać zachowaniu charakterystycznego typu, zachowań i predyspozycji użytkowych lokalnej populacji.
Jindo nie zostały stworzone według wcześniej ustalonego planu hodowlanego. Ich cechy kształtowały się przez wiele pokoleń pod wpływem środowiska, warunków życia oraz potrzeb mieszkańców wyspy. Psy musiały być sprawne, odporne, samodzielne i zdolne do podejmowania własnych decyzji. Towarzyszyły ludziom podczas polowań, pilnowały domów i gospodarstw oraz swobodnie poruszały się na dużych obszarach.
Legendy i dawne teorie
Wokół pochodzenia Jindo powstało wiele legend i teorii. Jedna z nich wiąże pojawienie się przodków rasy z Mongołami, którzy w XIII wieku mieli utrzymywać konie na koreańskich wyspach. Według tej wersji psy zostały sprowadzone do pilnowania stad lub powstały w wyniku krzyżowania psów z wilkami.
Inna teoria mówi o psach przywiezionych na wyspę przez chińskich kupców z południowej dynastii Song. Pojawiają się również opowieści łączące ich przybycie z powstaniem Sambyeolcho przeciwko Mongołom w 1270 roku.
Jedna z najbardziej znanych legend opowiada o mędrcu, który udał się w góry w towarzystwie rudej suki przypominającej dawnego koreańskiego szpica. Podczas pobytu w górach suka miała zostać pokryta przez wilka i urodzić trzy szczenięta: rude, czarne i białe. To właśnie one miały dać początek współczesnym Jindo.
Opowieści te są ciekawą częścią historii i kultury związanej z rasą, ale nie stanowią dowodu naukowego. Pokazują jednak, że od dawna próbowano wyjaśnić pochodzenie Jindo oraz ich podobieństwo do innych azjatyckich psów i wilków.
Co mówią badania?
Pierwsze próby naukowego określenia pochodzenia Jindo opierały się między innymi na analizie grup krwi i cech biochemicznych. Japoński zoolog Yuichi Tanabe porównywał psy koreańskie z rodzimymi rasami japońskimi oraz innymi populacjami azjatyckimi. Na podstawie występowania określonych cech krwinek czerwonych doszedł do wniosku, że dawne psy z Półwyspu Koreańskiego mogły mieć udział w kształtowaniu części japońskich ras.
Późniejsze badania wykorzystywały markery mikrosatelitarne, mitochondrialne DNA oraz analizę całych genomów. Ich wyniki potwierdzają, że Jindo należą do starych populacji psów wschodnioazjatyckich, ale jednocześnie pokazują, że historia psów tego regionu jest bardziej skomplikowana, niż wcześniej przypuszczano.
W starszych opracowaniach Jindo przedstawiano przede wszystkim jako psy pochodzenia północnego, spokrewnione między innymi z psami sachalińskimi lub eskimoskimi. Nowsze analizy wskazują jednak również na bliskie związki Jindo z rodzimymi psami z południowych Chin, Wietnamu oraz innymi populacjami Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej.
Nie oznacza to, że jedna teoria całkowicie obaliła wszystkie poprzednie. Badania wykonywano na różnych grupach psów i przy użyciu różnych metod, dlatego nie zawsze można porównywać ich wyniki bezpośrednio. Najbezpieczniej przyjąć, że Jindo wywodzą się z dawnych wschodnioazjatyckich populacji psów, które przez długi czas rozwijały się na Półwyspie Koreańskim, a następnie zachowały charakterystyczne cechy na wyspie Jindo.
Znaczenie izolacji wyspy
Wyspa Jindo znajduje się u południowo-zachodniego wybrzeża Półwyspu Koreańskiego. Przez większą część historii kontakt z kontynentem wymagał przeprawy morskiej, co ograniczało swobodne przemieszczanie się ludzi i zwierząt.
Psy żyjące na wyspie nie były zamknięte w hodowlach w dzisiejszym rozumieniu. Towarzyszyły mieszkańcom, pilnowały domów, uczestniczyły w polowaniach i często poruszały się swobodnie po okolicy. O ich przetrwaniu i rozmnażaniu decydowała przede wszystkim zdolność radzenia sobie w lokalnych warunkach.
Musiał to być pies, który dobrze orientował się w terenie, potrafił samodzielnie wrócić do domu, rozsądnie gospodarował energią, unikał niepotrzebnych konfliktów i skutecznie reagował na zagrożenie. Wiele cech, które obecnie uznajemy za charakterystyczne dla temperamentu Jindo, jest bezpośrednio związanych z takim sposobem życia.
Połączenie wyspy z kontynentem mostem ułatwiło komunikację i przyspieszyło zmiany zachodzące w lokalnej populacji. Z tego powodu z czasem coraz większego znaczenia nabierały kontrolowana rejestracja, identyfikacja i ochrona psów uznawanych za przedstawicieli rodzimego typu.
Okupacja japońska i pierwsza ochrona Jindo
W okresie japońskiej okupacji Korei wiele rodzimych populacji psów znalazło się w bardzo trudnej sytuacji. Psy zabijano między innymi w celu pozyskiwania skór, szczególnie w czasie wojny, co przyczyniło się do drastycznego zmniejszenia liczebności części koreańskich ras.
Jindo zwróciły uwagę japońskiego przyrodnika Tamezo Moriego, który badał zwierzęta występujące na Półwyspie Koreańskim. Dostrzegł on podobieństwo psów z wyspy do rodzimych ras japońskich, szczególnie Kishu.
W 1937 roku Mori prowadził badania nad populacją Jindo, a w maju 1938 roku psy zostały wpisane jako pomnik przyrody w systemie administracyjnym Generalnego Gubernatorstwa Korei. Ochrona ta przyczyniła się do zachowania części populacji w okresie, w którym inne rodzime psy koreańskie były masowo zabijane.
Nie należy jednak przedstawiać tej historii jedynie jako bezinteresownej próby ocalenia koreańskiej rasy. Ochrona Jindo odbywała się w realiach okupacji kolonialnej, a zainteresowanie nimi wynikało między innymi z ich podobieństwa do psów uznawanych wówczas za element japońskiego dziedzictwa.
Wojna koreańska
Wojna koreańska, trwająca w latach 1950–1953, była kolejnym trudnym okresem dla rodzimych psów. Głód, zniszczenia i dramatyczne warunki życia ludzi sprawiły, że ochrona ras nie była priorytetem.
Zmniejszała się liczebność wielu lokalnych populacji, a część z nich znalazła się na granicy wyginięcia. Dotyczyło to nie tylko Jindo, lecz także innych koreańskich ras, których odbudowa wymagała później wieloletnich programów ochronnych.
Po zakończeniu wojny rozpoczęto działania mające na celu ponowne uporządkowanie ochrony Jindo i zachowanie populacji żyjącej na wyspie.
Pomnik przyrody nr 53
7 grudnia 1962 roku „Jindo Dog of Jindo Island” został oficjalnie objęty ochroną Republiki Korei jako Natural Monument No. 53.
Warto podkreślić, że status ten nie dotyczy automatycznie każdego psa rasy Korea Jindo Dog na świecie. Chroniona jest przede wszystkim rodzima populacja związana z wyspą Jindo oraz jej znaczenie historyczne i kulturowe.
Z tego powodu psy żyjące na wyspie są objęte szczególnym systemem rejestracji i kontroli. Przez wiele lat również ich wywożenie poza wyspę, a tym bardziej poza Koreę, wymagało odpowiednich zezwoleń.
Jindo stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli koreańskiego dziedzictwa. Rasa jest ceniona nie tylko ze względu na swój wygląd, lecz przede wszystkim z powodu silnego związku z historią wyspy, tradycyjnym życiem jej mieszkańców oraz cechami przypisywanymi idealnemu koreańskiemu psu: lojalnością, odwagą, wytrwałością i przywiązaniem do domu.
Rejestracja i ochrona psów na wyspie
Psy urodzone i utrzymywane na wyspie Jindo podlegają identyfikacji oraz ocenie. Sprawdza się ich pochodzenie, cechy zewnętrzne i zgodność z typem uznawanym przez lokalny system ochrony.
Oceniane są między innymi proporcje ciała, kształt głowy, uszu, kończyn i ogona, jakość szaty, umaszczenie oraz ogólna zgodność z wymaganiami. Wykorzystywane są również badania DNA, które pomagają w identyfikacji psów i kontroli pochodzenia.
Psy spełniające wymagania mogą zostać włączone do chronionej i rejestrowanej populacji. Samo urodzenie na wyspie nie oznacza więc automatycznie, że pies otrzyma status chronionego Jindo.
Przez wiele lat system ochrony koncentrował się przede wszystkim na psach białych i rudych. Inne tradycyjne umaszczenia występujące w populacji Jindo były traktowane mniej przychylnie, co miało poważne konsekwencje dla ich liczebności i dalszego rozwoju.
Ochrona rasy przyniosła wiele korzyści, ale nie była systemem pozbawionym wad. Selekcja psów, ograniczenia dotyczące rejestracji oraz zmieniające się podejście do umaszczeń wpływały nie tylko na wygląd populacji, lecz także na los poszczególnych zwierząt.
Historia psów, które nie przechodziły pozytywnie oceny, jest osobnym i znacznie bardziej złożonym tematem. Obecnie coraz więcej z nich trafia do nowych domów poza wyspą, jednak nadal zdarzają się psy porzucane lub oddawane do schronisk.
Popularność rasy i jej konsekwencje
W drugiej połowie XX wieku Jindo stał się niezwykle popularny w Korei. Dla wielu osób był symbolem lojalności, odwagi i narodowej dumy. Psy pojawiały się w mediach, filmach, książkach, reklamach i oficjalnych materiałach promujących koreańską kulturę.
Jednym z najbardziej znanych psów w historii rasy był żyjący w latach 70. Vulpo, nazywany również Bulpo. Jego sława przyczyniła się do dalszego wzrostu zainteresowania Jindo.
W 1988 roku psy Jindo pojawiły się podczas wydarzeń związanych z igrzyskami olimpijskimi w Seulu, stając się jednym z symboli koreańskiego dziedzictwa prezentowanych międzynarodowej publiczności.
Ogromna popularność nie zawsze działała jednak na korzyść rasy. W latach 80. i 90. coraz więcej osób chciało posiadać Jindo, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu liczby hodowanych psów. Nie zawsze zwracano uwagę na ich pochodzenie, zdrowie, temperament i zgodność z tradycyjnym typem.
W tym samym okresie popularne były również walki psów, szczególnie w okolicach Miryang. Wykorzystywano w nich między innymi mieszańce Jindo z innymi rasami, początkowo japońskimi, a później również terrierami typu bull. Część tych psów była następnie przedstawiana lub rejestrowana jako Jindo, co wpłynęło na niektóre linie i sposób, w jaki rasa była postrzegana.
Popularność przyniosła więc Jindo rozpoznawalność, ale jednocześnie przyczyniła się do niekontrolowanego rozmnażania, mieszania linii oraz coraz większych różnic między psami hodowanymi na wyspie, na kontynencie i poza oficjalnymi systemami ochrony.
Przeczytaj: Jindo w historii walk psów
Jindo poza Koreą
Przez wiele lat wywożenie psów z wyspy Jindo było mocno ograniczone. Pojedyncze psy trafiały jednak poza Koreę wraz ze swoimi właścicielami, a z czasem rasa zaczęła pojawiać się również w zagranicznych organizacjach kynologicznych.
W 1995 roku Korea Jindo Dog została prowizorycznie uznana przez Fédération Cynologique Internationale. Pełne uznanie rasy nastąpiło 6 lipca 2005 roku. FCI nadała jej numer wzorca 334 i umieściła ją w grupie V, w sekcji szpiców azjatyckich i ras pokrewnych.
Pierwsze dwa psy Jindo przyleciały do Europy w 1999 roku, do Finlandii. Na początku XXI wieku oficjalnie wywiezione psy z wyspy trafiły również do Wielkiej Brytanii. W 2003 roku biały pies o imieniu General został zaprezentowany na stoisku firmy Samsung podczas wystawy Crufts. Nie był to jeszcze udział w regularnej ocenie rasy na ringu, ale wydarzenie pomogło pokazać Jindo brytyjskiej publiczności.
W kolejnych latach niewielkie populacje zaczęły rozwijać się między innymi w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Europie. Ich sytuacja była jednak bardzo zróżnicowana. Część psów posiadała dokumentację koreańskich organizacji kynologicznych, część pochodziła bezpośrednio z wyspy, a inne były wywożone bez pełnego rodowodu lub informacji o pochodzeniu.
Do dziś Jindo pozostaje rasą nieliczną poza Koreą. Jednocześnie rosnące zainteresowanie rasą sprawia, że coraz ważniejsze staje się zachowanie jej charakterystycznego typu, temperamentu i różnorodności genetycznej, a także zrozumienie różnic między populacją chronioną na wyspie, psami hodowanymi na kontynencie oraz liniami rozwijanymi za granicą.
Kalendarium
1937 – Tamezo Mori prowadzi badania nad psami występującymi na wyspie Jindo.
1938 – Jindo zostaje wpisany jako pomnik przyrody w systemie Generalnego Gubernatorstwa Korei.
1950–1953 – wojna koreańska staje się kolejnym okresem zagrożenia dla rodzimych populacji psów.
7 grudnia 1962 – „Jindo Dog of Jindo Island” zostaje objęty ochroną Republiki Korei jako Natural Monument No. 53.
Lata 70.–90. – okres gwałtownego wzrostu popularności rasy, ale również niekontrolowanego rozmnażania i wykorzystywania mieszańców w walkach psów.
10-12 kwietnia 1982 – Koreańskie Jindo zostały przedstawione podczas Światowej Wystawy Psów Rasowych (FCI) w japońskim Tokio.
1988 – Jindo pojawiają się podczas wydarzeń związanych z igrzyskami olimpijskimi w Seulu.
10 marca 1995 – rasa zostaje prowizorycznie uznana przez FCI.
1998 – Jindo zostaje uznany przez United Kennel Club w Stanach Zjednoczonych.
2003 – biały Jindo o imieniu General zostaje zaprezentowany podczas Crufts w Wielkiej Brytanii.
2004 – opublikowany zostaje standard, który stał się podstawą późniejszego pełnego uznania rasy przez FCI.
6 lipca 2005 – Korea Jindo Dog zostaje ostatecznie uznany przez FCI.
2008 – odpowiedzialność za część dokumentacji i certyfikatów związanych z psami z wyspy zostaje powierzona organizacji The Jindo Dogs Guild of Korea.
Wykorzystywanie i kopiowanie treści oraz multimediów bez naszej zgody jest niedozwolone.
